Inspiratiebijeenkomst Team:Fit: “op enig moment valt het kwartje”

18 juli 2018

Op dinsdag 17 juli organiseerde Team:Fit een inspiratiebijeenkomst in Utrecht. De vele deelnemers waren op zoek naar kennis en inspiratie om hun kantine gezelliger en gezonder te maken. Die kans kregen ze volop dankzij de vertegenwoordigers van sportclubs die al met Team:Fit aan de slag zijn gegaan en hun ervaringen en tips willen delen. Als extraatje was het nog genieten van een spannende EK Beachvolleybal wedstrijd in Utrecht!

Dagvoorzitter Herre Zonderland - tevens JOGG-ambassadeur in Friesland - deed de aftrap over zijn ervaringen in de sportkantine: “Ik heb in feite geleerd dat het er bij hoort: biertje, bitterballen, feestjes. Maar op enig moment viel het kwartje: ik moet toch eens wat aan mijn energie doen, mijn vitaliteit.” Dat is precies wat veel van de aanwezigen ervaren. Ze vertegenwoordigen clubs die ‘iets’ willen met een gezonde(re) sportkantine, sommigen met, sommigen zonder ervaring. Daar is de bijeenkomst dan ook uitermate geschikt voor: om ideeën op te doen, kennis te delen en ervaringen uit te wisselen.

Gezonde keuze de norm

De vroege ervaringen van Marieke Faber (Programmamanager Gezonde Omgeving & Publiek-Private Samenwerking bij Jongeren Op Gezond Gewicht, de initiatiefnemer van Team:Fit) sluiten aan bij die van de dagvoorzitter en schetsen een beeld van de sportkantine van vroeger: “Ik dronk mijn eerste biertje op de tennisclub, ben bang dat ik er ook mijn eerste sigaret rookte, en mijn eerste vriendje was mijn mixpartner in de competitie. Dat is nu 35 jaar geleden. Ik ben er niet trots op, maar het geeft een idee van met hoeveel plezier ik er aan terug denk. Tegelijkertijd hadden we toen niet de situatie dat 1 op de 2 volwassenen en 1 op 7 kinderen overgewicht had. Nu dat helaas wel het geval is, is het belangrijk om de gezonde keuze de norm te maken.” Team:Fit wil daarom de omgeving van het kind zo gezond mogelijk maken. De aanpak heeft succes, want intussen zijn bijna 140 gemeenten en ruim 1.300 sportkantines er mee bezig, 36 kantines hebben al brons, zilver of goud. Dat gebeurt samen met veel maatschappelijke en lokale partijen én het bedrijfsleven. Zo levert Sligro de nodige kennis over voeding en kan Twelve helpen inzicht in omzet te krijgen vanuit de kassasystemen die bij circa 1.200 sportverenigingen in Nederland zijn geïnstalleerd. Greenco weet hoe je kinderen kunt verleiden met leuke verpakkingen en kleurtjes, zoals met hun verpakking voor snackgroenten. Sportfondsen is ook samenwerkende partij: zij helpen de commerciële sportkantines in Nederland te bereiken. In het kader van de inspiratiebijeenkomst zijn veel gesprekken met Nevobo gevoerd. De sportbond wil graag meedenken over hoe je de indoor sporter kunt bereiken.

Emoties een rol geven

Na Marieke nam Tessa de Groot, projectmanager bij W&I Group, het woord. Tessa verzorgt social marketing trainingen voor onder andere JOGG-gemeenten en doet onderzoek naar gedragsverandering bij grote groepen om sociale winst te behalen. Belangrijk in het kader van de gezondere sportkantine is wat de behoeften van (verschillende segmenten van) bezoekers zijn. Wat zijn de drijfveren of motivaties van mensen om gezond te eten en barrières om niet gezond te eten? Tessa licht toe hoe je commerciële technieken uit de marketing kunt toepassen op gedrag. We zijn vaak geneigd vanuit onszelf te denken, maar we willen weten wat de doelgroep wil. Vervolgens ga je na wat intern nodig is om dat te realiseren, en tot slot hoe je je product verkoopt. Daarbij komt de betekenis van marketing om de hoek kijken. Marketing = waarde bieden. Een merk waar veel waarde aan hangt, dat gaan mensen kopen. Als we willen dat mensen gezonder gedrag vertonen, moeten we dus veel waarde aan dat gedrag koppelen zodat ze het gaan uitoefenen. Emotie moet een rol krijgen in plaats van informatie. Mensen weten wel dat groenten en fruit gezond zijn. Je kunt beter positieve emoties koppelen aan gezond aanbod (leuk, vrolijk, gezellig, zelf gemaakt). Je moet gewenst gedrag leuk, gemakkelijk en populair maken.

Luister naar je lichaam

Volleybal-international Jeroen Rauwerdink nam de aanwezigen mee in wat gezonde voeding voor hem betekent. “Let op wat je eet, en niet zozeer de hoeveelheid. Voel aan je lichaam wat de behoefte is. Heb ik bijvoorbeeld na mijn training behoefte aan veel eten, dan mag dat ook. Ik let er wel op dat ik niet te veel suiker en vet eet. Vooral na het eten van suiker volgt een dip waarna het lang duurt voor je weer energie krijgt. Het heeft voor mij ook jaren geduurd om te achterhalen wat mijn lichaam nodig heeft. Als je ouder wordt, is dat nog belangrijker in verband met herstel.” Veel diëten rusten volgens Jeroen op het principe ‘minder eten’. “Daar ben ik het niet mee eens. Je merkt aan je lichaam wanneer je te veel eet: dan word je vermoeider en zwaarder. Na een zware inspanning mag je echter innemen wat je verloren hebt.”

Rondetafelsessies

Na de inspirerende presentaties gingen de deelnemers met elkaar naar de EK Beachvolleybalwedstrijd: Nederland tegen Oostenrijk. Het duo Varenhorst en Bouter won beide sets (21-19 en 21-18). Wat een sfeer!

Daarna was het slechts het hoekje om lopen om verder te gaan met de rondetafelsessies in café Ubica. Daar gingen de deelnemers met de coaches van Team:Fit en partners rond de tafel om verder in te gaan op onderwerpen waar vaak vragen over zijn, zoals over de clubkas (hoe houd je die ook gezond?), het assortiment, wat nu eigenlijk gezond is en hoe je aan de slag gaat met Team:Fit. Ook was er lekkere snackgroente van Greenco om uit te proberen.

Nic Meijer, voorzitter van de Amerongse Tennis Vereniging (ATV), gaf de aftrap. De sportkantine van ATV werd bekroond met brons. Hoe is het pad daar naartoe verlopen? Nic vertelt: “Vorig jaar vond een soortgelijke sessie als vanavond plaats in Rosmalen. Daar zijn we ‘besmet’ geraakt. Er werden veel drempels en vooroordelen weggenomen. Daarna hebben we de barcommissie en jeugdcommissie uitgenodigd om het er over te hebben. Zonder het te weten hadden we al veel gezonds op de kaart staan. Ook de daaropvolgende veranderingen zijn heel geleidelijk verlopen. Het ging om makkelijke, subtiele aanpassingen zoals het aanbieden van kleinere zakjes chips en popcorn. Ik ben trots op de mensen die er aan mee werken. Je hebt liefst wel iemand nodig die er verstand van heeft, dus schakel zeker een Team:Fit Coach in. Vraag die om je te helpen, ze weten precies hoe het moet en helpen je je assortiment aan te passen. Groente en fruit is enige stap die we nog nodig hebben om naar zilver te gaan. Ik adviseer andere clubs om meteen voor zilver te gaan.”

Een rondje langs de tafels leverde uitspraken, vragen en tips op als:

  • Kleine veranderingen kunnen het verschil maken: kleine uitdeelzakjes chips in plaats van grote, minder keuze in het snoepassortiment. Twaalf verschillende chocoladerepen is echt niet nodig, en een deel verkoopt niet eens goed.
  • Met weinig moeite is iets lekkers te maken, en je kunt ook een voorraad aanleggen met handige producten, zoals diverse voorbereidde salades en broodjes van Sligro.
  • Je moet veel dingen proberen om te ontdekken wat werkt. Wees niet bang dat het veel tijd kost, want frituren is uiteindelijk ook veel werk en in dezelfde tijd heb je iets gezonds gemaakt.
  • Zorg dat je producten er lekker uit zien en in het zicht liggen. Als het vers oogt, gaat de aandacht er eerder naar uit. Ook folders of posters met daarop mooie producten springen in het oog.
  • Uitproberen is goed, maar soms moet je iets wat langer volhouden om te zien of het werkt. Dat kan nog steeds in kleine hoeveelheden, maar geef het een periode de kans. Zet bijvoorbeeld in de wintermaanden eens een langere periode een winterse soep in de aanbieding.
  • Probeer lokale sponsors te vinden die je kunnen helpen investeren in gezonde producten, zeker in de beginperiode. Denk verder dan alleen de bakker en de supermarkt. Ook een lokale verzekeringsmaatschappij of bank kan je financieel ondersteunen.
  • Kijk eens naar mogelijkheden om gezonde producten in te zetten als beloning. Bijvoorbeeld bij het behalen van een stap van het zwemdiploma ontvang je een (leuk verpakt) zakje snacktomaatjes of een stuk fruit.
  • Promoot het drinken van water en gebruik combideals (een broodje met een flesje water voor een leuke prijs).
  • Het kan helpen mensen van verschillende achtergronden en leeftijden in je ‘team’ te hebben. Zo kun je verschillende groepen binnen je sportkantine bereiken.
  • Kijk naar je doelgroep. Waar bij de ene sportvereniging iedereen enthousiast is om gezondere producten te proberen, zal het bij de andere vereniging meer weerstand oproepen. Kijk wie van je bezoekers het meest ontvankelijk zijn voor verandering en ga daarmee eerst aan de slag.
  • Gebruik je kassasysteem om de verkoop van je producten in de gaten te houden. Als je ziet wat goed en minder goed loopt, kun je daar je assortiment op afstemmen.
  • Er waren ook vragen: hoe ga je om met het (soms grote) prijsverschil tussen gezonde en ongezonde producten? Als je een frietje hebt voor 2 euro maar een salade kost 6 euro, dan valt de keuze eerder op ongezond. Wat dat betreft geldt ‘meten is weten’. Probeer je gezonde assortiment (zeker in de beginperiode) wat goedkoper te prijzen en je ongezonde producten juist wat duurder te maken zodat je daar meer winst uit haalt. Je moet echter wel de marge op je producten in de gaten houden.
  • Kan er subsidie aangevraagd worden voor een gezondere sportkantine? Bijvoorbeeld voor een koelvitrine? In feite is de ondersteuning door Team:Fit gesubsidieerd, maar er zijn wel verhalen bekend van clubs die bijvoorbeeld een watertappunt gesubsidieerd hebben gekregen via de gemeente. Ook daar is het natuurlijk mogelijk een sponsor te zoeken.
  • Bezoek de website van Team:Fit regelmatig; daar is heel veel informatie te vinden: tips, nieuws, bijeenkomsten, columns, recepten. Volg Team:Fit op Facebook of Twitter om op de hoogte te blijven. Zo hoef je het wiel niet opnieuw uit te vinden.

En natuurlijk waren er nog veel meer tips, vragen en suggesties. Genoeg om over na te denken en om verder over te praten tijdens een volgende inspiratiebijeenkomst!

Bekijk hier de foto’s van de inspiratiesessie op 17 juli in Utrecht.

Dit artikel is gepubliceerd op 18 juli 2018

Lees verder over

Hoe scoort jullie kantine? Pakken jullie brons, zilver of goud?

Bekijk de spelregels