Gezonde wijkcentra in Tilburg "De toegankelijkheid blijft bij ons voorop staan!"

11 februari 2020

Kan het concept van de gezonde sportkantines ook gebruikt worden voor wijkcentra? Ja, blijkt het antwoord. In Tilburg werden onlangs dertien wijkcentra beloond met een certificaat van het Voedingscentrum: drie keer goud, acht keer zilver en tweemaal brons.

In één klap dertien gezonde wijkcentra in Tilburg

 Driemaal goud, acht keer zilver en tweemaal brons. Dat is de ‘certificatenoogst’ voor dertien Tilburgse wijkcentra. Een unieke situatie, want het zijn de eerste wijkcentra in Nederland die deze erkenning gekregen hebben voor hun gezonde aanbod van eten en drinken. Alle reden voor een feestje! Bezoekers, medewerkers, politici, vrijwilligers, allemaal waren ze aanwezig en terecht trots. Wethouder Rolph Dols en ContourdeTwern-bestuurder Gon Mevis spraken hun grote waardering uit en overhandigden, namens het Voedingscentrum, de certificaten.

Het begon met een heel simpele en tegelijk briljante vraag: kan het concept van de gezonde sportkantines ook gebruikt worden voor wijkcentra? Met een bronzen, zilveren of zelfs gouden certificaat van het Voedingscentrum voor het aanbod aan gezonde voeding. “Ja, eigenlijk zou dat heel goed passen bij onze integrale wijkaanpak”, bedacht Esther Peters, JOGG-regisseur in de gemeente Tilburg. Ze zocht welzijnsorganisatie ContourdeTwern, de eigenaar van de wijkcentra op. Saskia Peeters, verbonden aan Switch, een onderdeel van ContourdeTwern licht toe dat deze ontwikkeling eigenlijk heel goed paste bij de ambities. “Een belangrijk onderdeel van onze missie is dat we op allerlei manieren burgerschap willen bevorderen, zodat mensen in goede gezondheid, met grote aandacht voor de toekomst, hun verantwoordelijkheid kunnen nemen voor zichzelf en hun omgeving.”

De dertien wijkcentra liggen verspreid over heel Tilburg. Ze vallen dus allemaal onder één organisatie. Saskia: “Toch zijn en blijven het tegelijkertijd ook heel unieke centra. Elk wijkcentrum heeft zijn eigen vaste bezoekers, heeft natuurlijk zijn eigen geschiedenis en past bij het specifieke karakter van de betreffende wijk.” Het zou om die reden volgens beiden absoluut niet gewerkt hebben als van bovenaf strenge protocollen waren opgelegd en aan de centra was verteld: op deze manier moeten jullie het voortaan gaan doen. Saskia: “We hebben het echt samen gedaan. Over de doelen waren we het eens, maar de manieren om die te realiseren verschilden echt per wijkcentrum.” Esther vult aan: “De kunst was en is om de centra aan de ene kant zo veel mogelijk, op hun eigen manier, de zaken te laten regelen zoals zij zich daar prettig bij voelen en tegelijkertijd wel gezamenlijk, eigenlijk ondersteunend daaraan, te regelen.” En daar hoorde natuurlijk in de beginfase ook bij: uitleggen wat het is, misverstanden wegnemen, kleine stapjes zetten. En beginnen met een nulmeting. Esther: “Dat is een heel goed vertrekpunt geweest. Toen kon op een heel positieve manier benoemd worden wat er allemaal al prima in orde was. Tegelijkertijd kun je dan uitleggen dat de stappen naar een certificaat echt goed haalbaar zijn.” Ze wil graag benadrukken dat de betrokkenheid van Team:Fit-coach Irene Walk daarbij ontzettend belangrijk is geweest. “Zij heeft een geweldige stimulerende rol gespeeld.” 

Week van de Gezonde Wijkcentra

De week na de uitreiking van de certificaten riep ContourdeTwern uit tot de Week van de Gezonde Wijkcentra. Dat stimuleerde wederom de creativiteit van de wijkcentra. Het ene centrum maakte een soepbijbel, in een ander centrum werden suikervrije koekjes gebakken of werden appels uitgedeeld bij de thee i.p.v. de gebruikelijke koekjes.

Saskia: “Het is leuk om te zien dat het enthousiasme van de centra naar elkaar overslaat. Als je dít doet dan heb je zilver, vertellen ze elkaar. Of: wij hebben goud en zo ingewikkeld was dat echt niet. Kom maar eens een keer kijken bij ons.” Esther vult aan: “Dat is natuurlijk veel overtuigender dan als de gemeente ‘nieuwe regels’ zou opleggen. Maar we kunnen wel stimuleren en, ook heel belangrijk, laten merken dat we ongelooflijk trots zijn op onze wijkcentra dat ze dit voor elkaar hebben gekregen. Ik vond het ook om die reden heel goed dat bij de uitreikingen de wethouder gesproken heeft en er ook raadsleden aanwezig waren.”

Toegankelijkheid

Afgelopen jaar werden de Tilburgse wijkcentra 1,2 miljoen keer bezocht. Het publiek is gemêleerd, maar relatief veel bezoekers hebben een klein inkomen. Saskia: “Op het moment dat je nieuwe gezonde producten aanbiedt, of gezondere varianten van een bestaand product, dan kan de prijs een belemmering zijn. Daarom hebben we gezegd: de toegankelijkheid moet voorop staan en dus mogen de prijzen van gezonde alternatieven niet hoger zijn dan de ongezonde producten of varianten.”

Hoe verder?

Je zou kunnen denken: het doel is bereikt, op naar een volgende klus, maar in die valkuil willen beiden niet trappen. Esther: “Nu is het natuurlijk zaak dat we het volhouden en misschien zelfs nog meer stapjes vooruitzetten. Waardering blijven uitspreken, zorgen dat ervaringen kunnen worden blijven uitgewisseld, het op de agenda blijven zetten. Dat willen we echt op een goede manier borgen, zeker ook vanuit de gemeente.”

Fotografie: Hassan Souhail, Alief Fotografie

Dit artikel is gepubliceerd op 11 februari 2020

Lees verder over

Hoe scoort jullie kantine? Pakken jullie brons, zilver of goud?

Bekijk de spelregels